$R=2Ом$ эсэргүүцэлтэй дамжуулагчийг $\mathscr{E} = 1.5В$ ЦХХ бүхий гүйдэл үүсгэгчид залгав. Ингэхэд дамжуулагчаар $I = 0.5А$ гүйдэл гүйж байв. Хэрэв уг гүйдэл үүсгэгчийн хоёр туйлыг богино холбовол ямар хэмжээний гүйдэл гүйх вэ? – – – – – – – – – – – – – – – – – – […]

Цахилгаан гүйдэл: Бодлого 3


$S = 1мм^2$ хөндлөн огтлолын талбай бүхий хөнгөнцагаан дамжуулагчаар $I = 1 А$ гүйдэл гүйж байв. Дамжуулагч дахь цахилгаан орны хүчлэгийг олно уу. Хөнгөнцагааны хувийн эсэргүүцэл нь $\rho = 2.7 \cdot 10^{-8} Ом \cdot м$ – – – – – – – – – – – – – – – […]

Цахилгаан гүйдэл: Бодлого 2


$S = 1мм^2$ диаметртэй никель утсан дамжуулагчаар $R=42Ом$ эсэргүүцэлтэй халаагуурын утас ороох хэрэгтэй болов.  Хэдэн метр урт утас хэрэгтэй вэ? Никелийн хувийн эсэргүүцэл нь $\rho = 7 \cdot 10^{-8} Ом \cdot м$$ болно. – – – – – – – – – – – – – – – – – […]

Цахилгаан гүйдэл: Бодлого 1



Гар утасны зай хураагуур харахад авсаархан боловч ихээхэн осолтой зүйл юм.  Нэгэн хятад залуу ухаалаг гар утсандаа зай худалдаж авахдаа алтан эдлэлийн чанар шалгадаг уламжлалт “шалгарсан” аргаа хэрэглэж үзжээ.  Шижир алт тун зөөлхөн тул хазахад хонхойдог. Харин гар утасны зайнд шүдээ шигтгээд үзвэл юу болохыг доорх бичлэгээс үзээрэй. Нэлээд хүчтэй […]

Гар утасны зайг хазвал юу болох вэ?


Интел компани энэ долоо хоногийн эхээр ширээний компьютерийн хамгийн хүчирхэг процессор хийснээ албан ёсоор зарлалаа. Уг процессор нь 18 ширхэг цөмтэй, 1999 ам. долларын үнэтэй. Онцлох зүйл гэвэл процессорын хурд анх удаа терафлопын босгыг давж байгаа явдал юм. Өөрөөр хэлбэл энэ процессор нь нэг секундэд триллион үйлдэл хийх чадвартай. Core […]

Таны компьютерийн хүчин чадал удахгүй терафлопоор хэмжигдэнэ


Америкийн Хьюстоны их сургуулийн Пол Чугаар удирдуулсан эрдэмтдийн баг усыг устөрөгч болон хүчилтөрөгч болгон задлах маш хямд төсөр бөгөөд үр ашигтай арга олжээ. Ирээдүйд газрын тос, шатах хийн хэрэглээг устөрөгч орлох болно гэж үзэж буй. Иймээс ч машин үйлдвэрлэгчид устөрөгчөөр ажиллах автомашин бүтээхээр шаргуу ажиллаж байгаа билээ. Устөрөгчөөр ажиллах машин […]

Усыг задлах үр ашигтай арга олов



Эрт цагт нэгэн төрлийн аварга бух гөрөөс Евроазийн эх газрыг бүрхэн бэлчиж байсан боловч одоо нэгэнт устан үгүй болжээ. Хамгийн сүүлчийн бух гөрөөс Польшийн нутаг Якторовын ойд амьдарч байгаад 1627 онд үхсэн аж. Бух гөрөөс одоогийн үхэртэй харьцуулшгүй том, сэрвээний өндөр нь 2метр гаруй, жин нь 1000кг татдаг байжээ. 2009 […]

Устаж үгүй болсон эртний үхрийг дахин бий болгоно


Анхны хатуу дискийг 1980 онд бүтээжээ. Энэ дискний багтаамж нь дөнгөж 5мегабайт байв. Үүнээс хойш багтаамж нь тасралтгүй өссөөр эдүгээ та бидний хэрэглэж буй компьютерын хатуу дискний багтаамж нь терабайтаар хэмжигдэхүйц болж нэмэгджээ. Анхны хатуу дискнээс даруй 200 мянга дахин их багтаамжтай болоод байна. Тун удахгүй 10терабайт багтаамжтай хатуу диск […]

SSD гэж юу вэ?


 Европын цөмийн судалгааны төвийн эрдэмтэд хорь гаруй жил хичээн зүтгэсний эцэст антиматерийн атомаас гарах гэрлийг анх удаа хэмжиж чаджээ.  Бөөм бүхэнд анти бөөм буюу эсрэг бөөм байдаг. Эсрэг бөөмүүд яг тэнцүү хэмжээний масстай гэхдээ цэнэг, липтон болон барионы тоо нь ч эсрэг байдаг.  Бөөм эсрэг бөөмтэйгөө нийлбэл энерги ялгаруулан устан […]

Антиматерийн спектрийг хэмжиж чаджээ



Одоогоор биедээ үргэлж авч явж болохоор дэлгэц гэвэл смарт цаг л байна. Цагаа харж болохоос гадна янз бүрийн мэдрэгч элементүүд болон ЖиПиЭс-тэй тул бараг л ухаалаг гар утсанд дөхөж очсон чадвартай. Гэхдээ нэг л дутагдал бий. Дэлгэц нь даан ч жижигхэн… Тэгвэл дөнгөж саяхан бүтээсэн, хүний арьсан дээр наалддаг маш […]

Хүний биеийг дэлгэц болгоно гэнэ