admin


Хуванцар үрэл $h$ өндрөөс шалан дээр унаад ойжээ. Хэрэв унах агшнаас 2 дахь удаагаа шал дээрээс ойх хүртэл $t$ хугацаа өнгөрсөн бол сэргэх коэффициетийг ол. Өгөгдсөн нь: $h$ $t$ Олох нь: $k = ?$ Бодолт: – – – – – – – – – – – – – – – […]

Энерги хадгалагдах хууль: Бодлого 1


Интел компани энэ долоо хоногийн эхээр ширээний компьютерийн хамгийн хүчирхэг процессор хийснээ албан ёсоор зарлалаа. Уг процессор нь 18 ширхэг цөмтэй, 1999 ам. долларын үнэтэй. Онцлох зүйл гэвэл процессорын хурд анх удаа терафлопын босгыг давж байгаа явдал юм. Өөрөөр хэлбэл энэ процессор нь нэг секундэд триллион үйлдэл хийх чадвартай. Core […]

Таны компьютерийн хүчин чадал удахгүй терафлопоор хэмжигдэнэ


Америкийн Хьюстоны их сургуулийн Пол Чугаар удирдуулсан эрдэмтдийн баг усыг устөрөгч болон хүчилтөрөгч болгон задлах маш хямд төсөр бөгөөд үр ашигтай арга олжээ. Ирээдүйд газрын тос, шатах хийн хэрэглээг устөрөгч орлох болно гэж үзэж буй. Иймээс ч машин үйлдвэрлэгчид устөрөгчөөр ажиллах автомашин бүтээхээр шаргуу ажиллаж байгаа билээ. Устөрөгчөөр ажиллах машин […]

Усыг задлах үр ашигтай арга олов



Хос төмөр замаар 72км/ц ба 36км/ц хурдтай галт тэрэгнүүд зөрж өнгөрөв. Эхний галт тэргэнд сууж байсан зорчигч нөгөө галт тэрэг 20с-ийн хугацаанд зөрж өнгөрсөн болохыг хэмжжээ. Хоёр дугаар галт тэрэг ямар урттай байсан бэ? ——————————————————- Өгсөн нь: $\upsilon_1 = 72км/ц$ $\upsilon_2 = 36км/ц$ $t = 20с$ —————————————————— Бодолт: Зорчигчийн сууж […]

Кинематик: Бодлого 6


Онгоцны буудлын урсдаг тавцан 3.0км/ц хурдтай. Тавцан дээгүүр зорчигч 2.0м/с хурдтай явав. Тэгвэл зорчигч онгоцны буудлын шалтай харьцангуй 20.0м зам туулахад хэр их хугацаа зарцуулах вэ?   —————————————————– Өгсөн нь: $\upsilon_{т}=3км/ц$ $\upsilon_{з}=2м/ц$ —————————————————– Олох нь: t —————————————————– Бодолт: $$t = \frac{S}{\upsilon}$$ Энд $\upsilon$ нь зорчигчийн шалтай харьцангуй хурд бөгөөд $\upsilon=\upsilon_{т}+\upsilon{з}$ […]

Кинематик: Бодлого 5


Төмөр зам дээр ачаагүй ($m_1 = 26тонн$) болон ачаатай ($m_2=94тонн$) хоёр вагон байв. Зүтгүүр ачаагүй вагоныг чирэхэд $a_1=0.4м/с^2$ хурдатгалтай хөдөлгөж байв. Харин ачаатай вагоныг чирэхэд $a_2=0.1м/с^2$ хурдатгалтай хөдөлгөнө. Хэрэв тэдгээрийг хамтад нь чирвэл ямар хурдатгалтай хөдөлгөх вэ? Аль ч тохиолдолд зүтгүүрийн хүч адил байна гэж үзээрэй. Бодолт: Өгсөн нь: $m_1 […]

Динамик: Бодлого 3



Биетэд $60Н$ хүч үйлчлэхэд $0.8м/с^2$ хурдатгалтай болно. Энэ биетийг $2м/с^2$ хурдатгалтай хөдөлгөхийн тулд ямар хүчээр үйлчлэх хэрэгтэй вэ? Өгсөн нь: ———————— $F_1 = 60.0Н$ $a_1 = 0.8м/с^2$ $a_1 = 2.0м/с^2$ ———————— $F_2 = ?$   Бодолт: Биетэд үйлчилж байгаа нийлбэр хүч тэгээс ялгаатай бол уг биет хурдатгалтай хөдөлдөг. Ямар нэгэн […]

Динамик: Бодлого 2


4Н хүчний үйлчлэлээр 2см сунаж буй пүршний харимхайн коэффициентыг ол. ————————————– Өгсөн нь: $F=4\text{Н}$ $\Delta l = 2\text{см} = 0.02\text{м}$ ————————————– Бодолт: Энэ нь Гукийн хуулийг ашиглан бодох хялбар бодлого байна. Пүрш болон ямар нэгэн уян хатан биетийн хэлбэрийг өөрчилж деформацид оруулахад буцаж анхны хэлбэртээ орох эрмэлзлэл бүхий уян харимхайн […]

Динамик: Бодлого 1


Дугуйтай аялагчид эхний өдөр баруун хойд зүг уруу 40км, хоёр дахь өдөр зүүн зүгт 50км, гурав дахь өдөр нь хойд зүгт 30км аялав. Аяллын маршрутыг зурж харуулна уу. Нийт явсан зам болон шилжилтийг нь олоорой. Бодолт: Өгсөн нь: ———————- Баруун хойд зүгт: $L_1 = 40км$ Зүүн зүгт: $L_1 = 40км$ […]

Кинематик: Бодлого 4



500 моль нүүрсхүчлийн хий ямар масстай вэ? ———————————- Өгсөн нь: $\nu = 500$моль $CO_2$ ———————————– Олох нь: $M = ?$ Бодолт: Нүүрсхүчлийн хийн нэг молекул нь нүүрстөрөгчийн нэг атом, хүчилтөрөгчийн хоёр атомаас тогтдог. Өөрөөр хэлбэл $CO_2$ гэсэн томьёотой. Иймээс нэг моль нүүрсхүчлийн хийн масс нь (өөрөөр хэлбэл молийн масс нь) […]

Молекул физик: Бодлого 3